BAKI QOCULARI

Автор
Сообщение
Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

BAKI QOCULARI

#1 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:01

Изображение

Kürdəxanılı qoçu-Məşədi Adil də 1918-ci il mart hadisələri zamanı əhalini erməni qırğınından qoruyan şəxslərdən biri olmuşdu. Dostları Xırdalanlı Dadaş,Hökmalılı Qubad,Sana Pırcan və digərləri ilə birlikdə Biləcəri-Xocahəsən yolunda səngərlər qazaraq Andronik və Amazaspın qoşunlarına qarşı döyüşmüşdülər. Təsadüfi deyil ki, ermənilər Bakıda geniş miqyaslı qətliam törətsələr də kəndlərə girə bilməmişdilər. Məşədi Adil və silahdaşları Türklər Bakıya girənədək, yəni 1918-ci il sentyabrın 15-dək şəhəri daşnaklardan şəhəri qorumuşdular.Türklər də Məşədi Adil və onun silahdaşlarını yüksək qiymətləndirirdilər. Deyilənə görə, Məşədi Adil şəxsən Nuru paşa ilə görüşərək öz atını ona bağışlamışdı. Türklər Məşədi Adilə-” Paşa” titulu vermişdi.
Qeyd edək ki, hərarəti artan Məşədi Adil 1919-cu ildə Bakıda vəfat dib. Hazırda onun adına Kürdəxanıda küçə var.
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

Re: BAKI QOCULARI

#2 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:03

Bakı Qocularından biri(naməlum)
Изображение
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

Re: BAKI QOCULARI

#3 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:04

Kürdəxanı qoçuları.
(Ən qabaqda dayanan qoçu deyil, mütrübdür.)
Изображение
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

Re: BAKI QOCULARI

#4 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:04

Bakı qoçusu Aşurbəyovlardan
Изображение
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

Re: BAKI QOCULARI

#5 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:05

Qoçu Süleyman və xanımı Məşədi Xırdabəyim.
Изображение
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

Re: BAKI QOCULARI

#6 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:06

Bakı qoçusu Sonbala
Изображение
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

Re: BAKI QOCULARI

#7 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:07

Bakı qocusu Çapıq Əliheydər və oğlu.Əliheydər XX əsrin əvvəllərində Bakının nüfuzlu ailələrindən olmuş Rzabəyovlar nəslinə mənsub idi.
Изображение
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

Re: BAKI QOCULARI

#8 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:09

Dağlı Musa 1888 ci ildə Bərmək (Quba xanlığı) mahalının Xızı kəndində anadan olub. Ləqəbi (ayaması) – “Dağ pişiyi” olub. Ailəsi 1900-cü ildə Bakıya köçüb.1918-ci ildə türk ordusu Bakıya gələndə (sentyabr) Nuru Paşa “Dağ pişiyi”nə ermənilərə qarşı döyüşlərdə göstərdiyi igidliyə görə yüzbaşı rütbəsi verilməsi haqqında fərman imzalayıb. 1920-ci ilin əvvəlində Nuru Paşanın dəvətilə Türkiyəyə gələrək, Ən-vər Paşaya təqdim edilib. Burada onun şərəfinə düzənlənən ziyafətdə Ənvər Paşanın sərəncamı ilə minbaşı (polkovnik) elan olunub. 1934-cü ildə Türkiyədən Vətənə qayıdıb və az sonra Sumbat Topu-rudze tərəfindən həbs olunub.1956-cı ildə Bakıda vəfat edib.

Dağlı Musanın ən böyük xidmətlərindən biri Böyük Zirə adasında (Nargin ) əsir saxlanan türk əsgərlərinə etdiyi köməklik idi. 1914-cü ilin iyunun 19da Almaniya Rusiyaya müharibə elan etdi. Bu dövrdə Türkiyə Almaniya-Avstriya ittifaqına qoşuldu. Türkiyənin hərbi naziri Ənvər paşa və daxili işlər naziri Tələt paşa Qafqazı rusların pəncəsindən qoparmaq istəyirdilər. Bu məqsədlə Qafqaza 60 türk zabiti göndərilmişdi. Türklər Qars və Batumi tərəfdən Qafqaza girdilər. Bu cəbhədə üçüncü türk ordusunun üç ordu korpusu özünün 11 diviziyası ilə iştirak edirdi. Baş komandan Ənvər paşa idi. Əsas zərbə Sarıqamış rayonuna endirilməli idi. Sarıqamış altındakı döyüşlərdə üçüncü türk ordusu rus qoşunları tərəfindən məğlub edildi. Doxsan min nəfərlik ordudan cəmi on min adam salamat qalmışdı. 1916-cı ildə say etibarı ilə çoxluq təşkil edən rus qoşunları hücuma keçərək Ərzurumu və Trabzonu tutdular. Döyüşlər zamanı türklərdən çoxu əsir alındı. Onlardan təxminən 600 nəfəri Bakı şəhəri yaxınlığındakı Böyük Zirə adasında saxlanılırdı. Türk əsirlərinin güzəranı burada olduqca acınacaqlı idi. Aclıq, susuzluq və xəstəlik onları əldən salmışdı. Belə bir vəziyyətdə Murtuza Muxtarov, İsa bəy Hacınski, Malbaş Yusif, Məşədi Ələsgər, Dağlı Musa, Qocu Nəcəfqulu və başqa imkanlılar əsirlərə çox köməklik göstərdilər. Dağlı Musa da öz köməyini əsirgəmədi. O, pulla türk əsirləri ruslardan satın alaraq öz doğmalarına qaytarmışdı.
Изображение
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

Re: BAKI QOCULARI

#9 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:10

Maştağalı Qoçu Nəcəfqulu

31 mart 1918-ci ilin qəhramanlarından biri Maştağalı Qoçu Nəcəfqulu 1918-ci ildə ermənilər Bakıya hücum edəndə öz vəsaiti hesabına aldığı xeyli silah-sursatı camaata paylayaraq müdafiə dəstələri yaradıb. Daşnaklarla mübarizədə göstərdiyi igidliyə görə Türk ordusunun generalı Nuru Paşa onu ordenlə təltif edib.
Həmin günlər Qoçu Nəcəfqulunun evi, həyət-bacası döyüşlərdə yaralanmış, əzizlərini itirmiş insanların pənah yerinə çevrilibmiş: “Yaxınlarının ölümünə dözə bilməyən insanların gözü qarşısında əsir götürdüyü erməniləri öldürərək onların təsəlli almasına kömək edirmiş. Ermənilər müsəlman uşaqlarını süngüyə keçirib valideynlərinin gözü qarşısında əzabla öldürürdü. Qoçu Nəcəfqulu da onlardan bir neçəsini tutaraq diri-diri hamamın qazanxanasında yandırırmış. Deyirmiş ki, onlara normal ölüm haramdı, çünki insan deyillər. Qadınlarımızın namusuna toxunan iki erməninin taleyi isə diri-diri divara hörülmək olub.
Nəcəfqulunun adamları bircə nəfər düşməni belə küçədən keçməyə qoymurdular. Hamıya tapşırılmışdı ki, son gülləyədək vuruşsunlar. Güllə qurtaranda isə əks hücuma keçib xəncərlərini işə salsınlar. Həmin gün Bakının və bakılıların taleyi həll olunurdu. Və tarixin bu acı dönəmində bütün yükün ağırlığı el arasında heç də həmişə müsbət qarşılanmayan qoçuların çiyninə düşmüşdü. Səhərə yaxın sursat tükənmək üzrə idi. Nəcəfqulu son, qəti sıçrayışa hazır idi. Elə bu zaman çoxdankı rəqibi Qoçu Teymur bəy Aşurbəyovun onlara çatdırdığı patronlar camaatın köməyinə çatdı. Küçənin hər iki tərəfində ölənlərin sayı-hesabı yox idi. Qoçu Nəcəfqulu özü də bir neçə güllə yarası almışdı.
Изображение
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Аватара пользователя
mirotvores70
партизан
Сообщения: 2844
Зарегистрирован: 28 янв 2012, 14:04
Откуда: Баку

Благодарил (а): 388 раз
Поблагодарили: 365 раз

Re: BAKI QOCULARI

#10 Сообщение mirotvores70 » 14 ноя 2015, 15:11

Türk ordusu gələnədək müsəlman əhalini ermənilərin hücumundan qoruyan elə öz igidlərimiz qoçular,milyonçular və ziyalılar olub

Hələ Türk zabiti Nuru Paşanın ordusunun Bakıya gəlməsinə 2 gün var idi. Türk ordusu Bakıya gələnədək şəhəri ermənilərin hücumundan qorumaq çətinləşibmiş. Həmin dövrdə ayrı-ayrı dəstələrə parçalanan Bakı qoçuları milyonçularla və ziyalılarla birləşərək xalqın köməyindən istifadə etməklə şəhəri ermənilərin hücumundan qoruyublar. Hadisələrin idarə olunduğu mərkəz isə “İsmailiyyə” nin binasında olub. Bakının müsəlman əhalisini qırğından xilas etmək üçün tək yol onların birləşməsi olub ki, onlar da bunu ediblər. Daşnaklara qarşı döyüşdə göstərdiyi şücaətə görə, onlar arasında sonradan ordenlə təltif olunanları da olub. Maştağa qoçusu olan Nəcəfqulu kimi.

Bakı igidlərinin də fəal iştirak etdiyi döyüşlər əsasən paytaxtın mərkəzi küçələrində baş tutub.

Bakının erməni işğalından azad olunması məsələsi uzun illər araşdırılmamış qalıb. İlk dəfə mövzunu “ANS Nəşriyyat Evi” nin dərgisi olan “EL” jurnalı üzə çıxarmışdı. Məqalədən sonra, Bakı igidlərinin şəhərin müsəlman əhalisini qorumaq üçün atdığı addımlar tarixçilərin də diqqətini cəlb elədi.

Həmin dövrü tədqiq edən tarixçilər deyirlər ki, şəhəri əhatəyə almış Qafqaz müsəlman ordusuna düzgün məlumatları məhz qoçular verirdilər. Professor Musa Qasımlı buna sübut kimi o vaxt şəhərdə olan ingilis generalı Denstervilin xatirələrinə istinad edərək deyir ki, şəhəri işğaldan azad edən topçular dəqiqliklə atəş açır və bu atəşdən memarlıq abidələrini zərərsiz çıxarırdılar.

Bu gün tarixdə Bakını ermənilərin hücumundan yalnız Nuru Paşanın rəhbərlik etdiyi türk ordusunun xilas etdiyi göstərilir. Biz bunu danmırıq. Şəhidlər Xiyabanının yanında Türk Şəhidliyi Kompleksi də bunun sübutdur. Burda bir faktı da danmaq olmaz ki, Türk ordusu gələnədək müsəlman əhalini ermənilərin hücumundan qoruyan elə öz igidlərimiz olub.
Изображение
Ən böyük cihad,zalimin qarşısına cıxıb"sən haqsızsan" deməkdir. Hz.Hüseyn
Прости меня Всевышний за каждый глоток воздуха, которым я дышал, забыв о тебе.

Ответить

Вернуться в «TARIX»